اعتیاد(addiction ):استفاده مکرروفزاینده ازیک ماده که محرومیت ازآن منجر به بروز نشانه های استرس واحساس نیازفوری وغیر قابل مقاومت به استفاده

مجدد از آن می شود و منجر به تخریب قوای جسمانی و روانی فرد می شود.البته این واژه دیگر درمتون رسمی پزشکی کاربرد نداردوبه جای آن از واژه

وابستگی استفاده می شود ولی همچنان این واژه برای استفاده عمومی مناسب ترین به نظر می رسد.

وابستگی(dependence ):استفاده مکرر از مواد یا هرماده شیمیایی با یا بدون وابستگی جسمانی(خماری)

البته دقیق ترین تعریف برای وابستگی به مواد معیار های DSM-IV-TRمی باشد.

مواد(مخدر؟)چيست؟

مواد (DRUGS )به آن دسته از ترکيبات (اعم ازشيميايي یا طبیعی) گفته مي‌شود که مصرف آنها باعث تغییراتی در مغز(مثلا دگرگوني در سطح هوشياري،سر خوشی و..) شود.

 

در زبان محاوره منظور از مواد مخدر در واقع کلیه مواد اعتیادآور است و مواداعتیاد آور جدید را هم به عنوان روانگردان وبعضابه عنوان مواد صنعتی می شناسند ولی این اصطلاحات

 

چندان درست به نظر نمی رسدو با توجه به ریشه لغوی مخدر که از تخدیر(در طب قدیم به معنای سرد و خشک کردن) می اید شاید بهتر باشد این اصطلاح برای اپیوم ها به کار برد(در

 

طب قدیم افیون وبنگ را دارای خاصیت تخدیرکنندگی می دانستند)و واژه روان گردان هم که ترجمه کلمه(psychoactive ) می باشد در پزشکی برای کلیه مواد به کار برده می شود

 

نه فقط مواد جدید .به هر حال در این متن منطبق با متون پزشکی از اصطلاح مواد DRUGS) ( استفاده شده وبه معنای کلیه مواد اعتیاد آور می باشد.

دسته بندی های متفاوتی برای انواع مواد وجود دارد ولی دسته بندی زیر با متون پزشکی تطابق بیشتری دارد:

 

 

1.اپیوییدها (opium)یا مواد افیونیالف-تریاک ومشتقات ساده آن مثل شیره وسوخته ومشتقات طبیعی ناشی از خالص سازی تریاک مثل مرفین وکدئین و مشتقات نیمه صناعی

 

آن مثل هرویین وکراک هرویین

 

(کلیه این مواد مستقیم یا غیر مستقیم از گیاه خشخاش به دست آمده وحاوی آلکالوئید مرفین می باشند)

ب)ترکیبا ت کاملا صناعی با اثر مشابه تریاک(ولی نه مشتق شده از آن و فاقد آلکالوئید مرفین) که بیشتر به عنوان دارو کاربرد دارند مثل پنتازوسین ،اکسی کدون ،متادون ؛هیدرو مورفن

 

،پتیدین ،ترامادول و...

 

2.مواد محرک(stimulant ) شامل الف)آمفتامین ها

( متامفتامین یا شیشه ،اکستازی،MD؛خات،ریتالین،افدرین و...) ب)کوکایین وکراک کوکایین ج)کافیین د)توتون وتنباکو(نیکوتین) ه)سایر

3 )توهم زا ها(hallucinogen or psychedelics ) شامل اسید(LSD)،مسکالین،پسیلوسیبین

 

4)کانابیس ها(مشتقات گیاه شاهدانه مثل حشیش،گراس ،ماری جوآنا)وترکیبات صناعی مثل بونزای یا AM

 

5)الکل

6)مواد استنشاقی(تینر ،بنزین؛اکسیدنیترو)

 

7)فن سیکلیدین(PCP)ومواد با اثرمشابه(مثل کتامین)

8) خواب آورها وآرام بخش ها) بنزودیازپین ها مثل دیازپام و باربیتورات ها مثل فنوباربیتال و...)

 

9) استروییدهای آنابولیک-آندروژنیک

(مثل تستوسترون،هورمون رشد)

 

نکته1: دسته بندی WHO(سازمان بهداشت جهانی)تقریبا مشابه دسته بندی فوق بوده ولی با چند تفاوت که

تفاوت مهم وقابل تامل آن قراردادن الکل،توتون(نیکوتین)وقهوه(کافئین)در یک دسته بندی جدا به نام

Neglected invisible drugs"مواد در دسترس فراموش شده " است یعنی مردم فراموش کرده اند که اینها

جزء مواد اعتیاد آور هستند!!!

نکته2:در بعضی منابع هر کدام ازمواد ذکر شده در مورد 2(محرک ها)را به عنوان یک دسته جدا درنظر می

گیرند ولی با توجه به اینکه این مواد همگی باعث ایجاد احساس تحریک و برانگیختگی از طریق رشته های

عصبی بدن می شوند دسته بندی آنها به عنوان مواد محرک درست به نظر می رسد.

نکته 3:در کشور ما و به غلط ،کراک به فرم غلیظ شده هرویین گفته شده و جز اپیوم ها می باشد ولی در اصل

ودرسایر جاهای دنیا به فرم قلیایی کوکایین ،کراک گفته میشود که جز محرک ها می باشد.کراک در لغت به

معنای تق تق کردن است که به خاطر صدای تق تق هنگام کشیدن کراک کوکایین این نام به آن اطلاق می

شود(ولی به هر حال در کشور ما کلمه کراک به معنای هرویین غلیظ شده است!!!)

لطفا جهت آشنایی با یک ماده خاص درصفحه اصلی از همین title (انواع مواد)ماده موردنظر(subtitle) را انتخاب کنید.