مواد محرک(stimulant)

شامل الف)آمفتامین ها( متامفتامین یا شیشه ،اکستازی،خات،ریتالین،افدرین و...)

ب)کوکایین وکراک کوکایین

ج)کافیین

د)توتون وتنباکو(نیکوتین)

ه)سایر(MD ,...)


نکته1:در بعضی منابع  هر کدام ازمواد ذکر شده در بالارا به عنوان یک دسته جدا درنظر می گیرند ولی با
توجه به اینکه این مواد همگی باعث ایجاد احساس تحریک و برانگیختگی از طریق رشته های عصبی بدن می
شوند دسته بندی آنها به عنوان مواد محرک درست به نظر می رسد.
مت آمفتامین(شیشه)
تعریف: شیشه از ترکبات آمفتامینی(عمدتا  مت آمفتامین) بوده و در آزمایشگاههای غیر قانونی
وخانگی واز طریق مخلوط کردن چند ماده مثل افدرین ساخته می شود و با نام های کریستال ،یخ و شابو
هم شناخته می شود وبه جرات می توان گفت که خطرناک ترین وپر عارضه ترین ماده اعتیاد آور در جهان است!
نکته:در بعضی شهر های شمالی وشرقی کشور کریستال  را معادل کراک هرویین می دانند نه شیشه( اسم
های خیابانی از جایی به جای دیگر متفاوت  می باشد.)
مکانیسم اثر:
از طریق تحریک سیستم عصبی سمپاتیک عمل می کند
نحوه مصرف:
عمدتا به شکل تدخینی و با وسیله ای شیشه ای به نام پایپ استفاده می شود ولی مصرف خوراکی،استنشاقی
وتزریقی آن هم وجود دارد.
عوارض جسمانی:
افزایش فشار خون ،خونریزی  و سکته مغزی ،فلج اندام ها،آسیب های کلیه وکبد،مشکلات
پوستی،اختلالات دهان و دندان ،اختلال اشتها،افت عملکرد جنسی و...
سایرعوارض (روانی،اجتماعی و...):
اختلالات خواب ،اختلال تمرکز،افسردگی،وسواس فکری وعملی ،پر خاشگری وحملات عصبی
،خودکشی،اقدام به قتل ،توهم  وهذیان وسایکوز (جنون)به خصوص از نوع پارانوئیدال (بد بینی)،افت
شدید عملکرد شغلی،اجتماعی وخانوادگی

کوکائین
کوکائين ماده ای است که عصاره برگ گياهی به نام کوکا (Ergthroxglom Coca) کهدر امريکاي جنوبي
کشت مي شودبه دست می آیدو به شکل پودر کریستالی سفید رنگ ونرم وبا طعم تلخ   میباشد؛کوکایین
به نام های خیابانی کوک  coke ،blow،cane،freebase ,snow,  candy,dustشناخته می شود.
كراك را نيز از قلیایی کردن كوكايين  در آمونیاک یا جوش شیرین تهيه و در اواخر تابستان و اوايل پاييز سال 1985 م. به بازار
شهر نيويورك عرضه كردند. كراك به حدي وابستگي آور است كه يك بار مصرف آن، ممکن است فرد را معتاد كند. از نظر
طبقه بندي فارماكولوژي، محرك سيستم اعصاب مركزي است. کراک به شکل بلورهای سنگی کوچک سفید رنگ می باشد

نکته:در کشور ما  و به غلط ،کراک به فرم غلیظ شده هرویین گفته شده  و جز اپیوم  ها می
باشد ولی در اصل ودرسایر جاهای دنیا به فرم قلیایی کوکایین ،کراک گفته میشود که جز
محرک ها می باشد.کراک در لغت به معنای تق تق کردن است که به خاطر صدای تق تق
هنگام کشیدن کراک کوکایین این نام به آن اطلاق می شود(ولی به هر حال  در کشور ما
کلمه کراک به معنای هرویین غلیظ شده است!!!ولی در این متن منظور،کراک کوکایین است.
نحوه مصرف
. اين ماده عمدتا به صورت استنشاقي استفاده می شود ولی مصرف به شکل تدخینی( فرم کراک ان) ،تزريقي و یا پاشیدن بر روی سیستم تناسلی  هم دارد .

دوزمعمولي آن براي انفيه و استنشاق 30 تا 100 ميلي گرم است و 10 تا 25 ميلي گرم آن براي تزريق استفاده مي گردد. كوكايين بي حس كننده موضعي است و به ندرت براي برخي از اعمال جراحي استفاده مي شود.  

استعمال كوكا قرنها است در كشورهاي هند، پرو و بوليوي معمول بوده، برگهاي رنگ كوكا را براي لذت و خوش بودن مي جوند، مردم اين كشورها براي قادر شدن به انجام كارهاي سخت و جدي و راه رفتن و تحمل گرسنگي و تشنگي از جويدن كوكا ياري مي گيرند.
تا آنجا كه به تاريخچه كوكا مربوط مي شود، اين عادت در ميان ساكنان كوه هاي آند رايج بوده است. در تابوت هاي (Huacas) باستاني پرو، مجسمه هاي در حال استعمال كوكا كشف شده اند. روشن ترين علامتي كه بر چهره معتادان كوكا ديده مي شود فرو رفتگي گونه هاست كه در اثر مكيدن برگ كوكا به وجود مي آيد.

اثرات كوتاه مدت: 
اثرات كوتاه مدت آن مشابه آمفتامين است ولي با مدت زمان كوتاهتر، احساس افزايش انرژي، چابكي و سرخوشي زياد مي كند، از جمله اثرات آن پس از مصرف عبارت است از: افزايش ضربان قلب، نبض، تنفس، درجه حرارت بدن، فشار خون، گشادگي مردمك چشم، پريدگي رنگ، كاهش اشتها، تعرق شديد، تحريك و هيجان، بي قراري، لرزش به خصوص در دستها، توهمات شديد حسي، عدم هماهنگي حركات، اغتشاش دماغي، گيجي، درد پا، فشار قفسه سينه، تهوع، تيرگي بينايي، تب، اسپاسم عضله، تشنج و مرگ.
در حالت قطع ماده نيز افسردگي شديد حادث مي شود. ناخالصي كوكايين خيابان اغلب موجب حساسيت و آلرژي شديد مي شود كه معمولا با آب ريزش بيني و بي خوابي شديد همراه است. در مسموميت حاد با كوكايين، فرد مصرف كننده دچار بي قراري و تشويش، هيجان، شوريدگي فكر و اختلال تنفسي مي گردد. ضربان، تنفس و فشار خون فرد افزايش مي يابد.

اثرات دراز مدت:
از جمله اثرات بلند مدت آن از دست دادن وزن بدن، يبوست، بي خواب، ضعف جنسي، دپرسيون تنفسي، اشكال در ادرار كردن، تهوع، كم خوني، رنگ پريدگي، تعرق شديد، دردهاي شكمي و اسهال، اختلالات در هضم و دستگاه گوارشي، سردرد، لرزش دست ها، لرزش و تشنج، پريدن عضلات و سفتي آنها، هپاتيت، آب ريزش دائمي بيني، ايجاد زخم، آماس و جوشهاي پوستي به خصوص اطراف مخاط گوش و بيني، زخم مخاط بيني (در مصرف به صورت انفيه)، اضطراب، بي قراري، تشنج پذيري شديد، سوء ظن، گيجي، اختلالات درك زمان و مكان، رفتار تهاجمي، تحريك پذيري شديد، افسردگي، پرخاشگري، تمايل به خود كشي، توهمات و اختلال در حواس (به خصوص بينايي، شنوايي، و لامسه)، افكار هذياني، و گاهي اشتهاي كاذب و سرانجام ناراحتي جدي دماغي و رواني به نام سايكوز و كوكايين.
تحمل و ايجاد وابستگي كوكايين مشابه آمفتامين است وابستگي شديد رواني ايجاد مي كند كه اين وابستگي در عصاره كوكايين يعني كراك شديدتر مي باشد.
در آزمايشاتي كه براي تحقيق پيرامون اثر كوكايين بر روي موش و ميمون انجام شده، پس از قطع مصرف آن، نشانه هاي ترك از جمله ضعف شديد، بد خوابي، افسردگي، تحريك پذيري، گرسنگي زياد ديده شده است.
مصرف كننده، كراك را چه به طريق استنشاق يا پاشيدن روي توتون و ماري جوانا و چه از راه كشيدن با پيپ استعمال كند، ديگر نمي تواند از مصرف آن خودداري كند و بايد پي در پي آن را استعمال نمايد. خيلي سريع جذب ريه گشته و به مغز مي رسد و حالت تهاجمي به مصرف كننده دست داده، باعث بزرگ شدن قلب، افزايش فشار خون مي شود، به گونه اي شديدتر از كراك پديدار مي گردد. اصولا فردي كه كراك مصرف مي كند، ديگر بر خود تسلط ندارد و گويا خودي خود را گم كرده است.

اکستازی
اکستازي ترکيبي ازآمفتامين  هاو نام علمي آن "3و4متيلن دي اکسي - متامفتامين" يا "MDMA" است اين ماده تا سال 1980 در انگليس به عنوان يک داروي عمومي و مجاز مورد استفاده قرار مي گرفت.
اکستازي مانند سایرامفتامين در گروه محرک هادسته بندي مي شود(ولی بعضا  به خاطر خاصیت توهم زایی بالادر دسته توهم زاها هم دسته بندی می شود)
گزارشاتي که از مرگ و مير ناشي ازا ين ماده (اکستازي )که آمار پائيني هم نيست حاکي از آن است که مصرف زياد اکستازي و ترکيب آن با حرکات موزون رقص در هواي گرم و بسته باعث بروز سکته قلبي در مصرف کنندگان مي شود.
MDMA براي اولين بار در سال 1912 توسط يك شركت آلماني بعنوان داروي اشتها زا ساخته شد. استفاده غير قانوني در دهه 1980 و 1990 در آمريكا رايج شد.‌MDMA غالباً به همراه مواد ديگر استفاده مي‌شود، وليكن به ندرت همراه با الكل از آن استفاده مي‌شود چرا كه برخي براين باورند كه الكل اثر آن را خنثي مي‌سازد. استفاده از اين ماده بيشتر در اماكني‌چون كلوپهاي شبانه،‌ميهمانيهاي آخرشب و در كنسرتهاي موزيك راك رايج است.
استفاده پزشكي 
در دهه 1970 اين دارو توسط برخي روانشناسان آمريكايي جهت تسهيل روان درماني استفاده مي‌شد. اين ماده در حال حاضر هيچ استفاده پزشكي ندارد.اين ماده باعث ايجاد وابستگي جسمي و رواني مي‌شود گرچه اين وابستگي به اندازه هروئين و كوكائين نمي‌باشد.
تحمل داروئي(Tolerance)
مصرف اكستسي با ايجاد پديده تحمل همراه است.
مدت اثر
‌مدت اثر اين ماده 6-4 ساعت است.

روشهاي سوء استعمال
اين ماده در فرم قرص و كپسول موجود است و از راه خوراكي استفاده مي‌شود.

تاثيرات
استعمال كنندگان اين ماده مي‌گويند، اين ماده احساس بسيار مثبتي را ايجاد مي‌كند،‌حس نزديكي به ديگران، از بين رفتن اضطراب و ايجاد آرامش فوق العاده را نيز بدنبال دارد.همچنين نياز به غذا خوردن،نوشيدن وخواب را از بين برده و لذا به فرد تحمل شركت در ميهمانيهاي 3-2 روزه را مي‌دهد و لذا دربرخي موارد ايجاد فرسودگي بيش از حد به همراه كم آب شدن بدن (dehydration) مي‌كند. از اثرات ديگر اين دارو مي‌توان به تهوع،‌توهم،‌تب و لرز،‌تعريق، لرزش اندامها،‌دردهاي عضلاني و تاري ديد اشاره نمود.

مصرف بيش از اندازه (Overdose)
استفاده مقادير بيش از حد اين دارو موجب‌فشارخون بالا،‌بيهوشي، حملات اضطرابي, تشنج و تب‌ مي‌شود. اين حالت به دليل احتمال اختلال در عملكرد قلب مي‌تواند مرگبار باشد و باعث سکته قلبی یا خونریزی های مغزی شود.

ترک (Withdrawal)
اين دارو درصورتيكه پس از مدتي استفاده نشود ايجاد اضطراب، حالت شك و ترديد، وافسردگي مي‌نمايد.

ام دی (md) چیست ؟

هشیار باشیدکه شیشه با شکلی جدید وارد بازار شده است .

این کلمه یک اصطلاح خیابانی و عامیانه جدید (slang)میباشد که توسط فروشندگان مواد اعتیاد آور جهت بدست آوردن بازاری جید برای مواد شناخته شده و پر خطر قبلی درست شده است و میتواند به دو مورد زیر اشاره داشته باشد:

1-ظاهرا در خارج از کشور و شاید بعضا داخل کشور اشاره به کلمه MDMA یا (متیلن دی اکسی مت آمفتامین ) دارد که همان اکستازی (EX/XTC) می باشد که هم به شکل قرص هم به شکل پودر(با رنگ های متفاوت) وجود دارد و یک نوع ماده محرک است که بخاطر اینکه خواص توهم زایی آنهم زیاد است گاهی به عنوان توهم زا هم شناخنه می شود .

2- (مهم )در داخل کشور و با آزمایش های انجام شده توسط اینجانب روی بیماران در منطقه شهرک و سعادت آباد این ماده همان مت آمفتامین (شیشه) می باشد که به شکل خوراکی و به صورت کریستال (پودر) های قهوه ای رنگ عرضه می شود و در واقع با این ترفند به مصرف کنندگان می گویند این شیشه نیست چون هم پودر قهوه ای است هم بایدخوراکی مصرف کنید.

در هر صورت هشیار باشید که در هر دو حالت فوق یک ماده اعتیاد اور از انواع محرک و بسیار پر خطر به شما ارایه می گردد .

لطفا به اشتراک بگذارید

کلینیک راه سبز-88385155

دکتر علیرضا شاهین فرد-کارشناس ودرمانگر مخدر